کانال تلگرام پارسی طب صفحه اینستاگرام پارسی طب
خانه / بیماریها / تبخال چیست و راه های درمان آن
تبخال چيست و راه هاي درمان آن
تبخال چيست و راه هاي درمان آن

تبخال چیست و راه های درمان آن

تبخال ناشی از ویروس هرپس سیمپلکس(Herpes Simplex Virus) است ، و می‌تواند به سایر نقاط بدن یا سایر افراد سرایت کند. همچنین می‌تواند بسیار آزاردهنده باشد، اما تب‌خال را می‌توان درمان کرد. این عفونت در وهله اول به صورت یک نوع زخم صورت است که روى لب‌ها یا پوست صورت، نزدیک منطقه ی دهان اتفاق می‌افتد و به همین دلیل ظاهرى ناخوشایند را براى فرد مبتلا پدید می‌آورد.

 بیماری تبخال، زخم شایعی است که به علت ویروس هایی از خانواده هرپسها به وجود می آید و احتمال دارد افراد چندین بار این بیماری را در زندگی خود تجربه کنند. اگر چه تبخال اغلب در گوشه و کنار لبها در محل جدایی بافت پوست صورت ولبها به وجود می آید، اما تبخال تناسلی نیز در بعضی افراد شایع است.

تب‌خال، برجستگی‌هایی قرمزرنگ یا تاول‌هایی ارغوانی‌رنگ است که معمولاً روی لب‌ها یا اطراف دهان بروز می‌کند.
اگر علائم شما شدید است و دچار سوزش و خارش لب و تحریک دهان، درد در اطراف دهان، یا تاول‌های کوچک روی دهان که می‌ترکند هستید، استفاده از داروهایی مانند رنگ یدوکسوریدین یا داروی ضد ویروسی آسیکلوویر می‌تواند به شما تسکین دهد.
تب‌خال ممکن است برای مدت‌های طولانی پنهان باقی بماند، و برخی افراد ممکن است در اولین سرایت ویروس بیماری، علائمی نشان ندهند.

این بیماری به طور معمول لب‌ها و ناحیه دهان و به ندرت نواحی چون قرنیه و ناحیه تناسلی را گرفتار می‌کند. پیش از ایجاد عفونت تبخال، ویروس تا ماه‌ها و یا سال‌ها در آنجا باقی می‌ماند و بدن شما پاد‌تن‌هایی را علیه ویروس می‌سازد که به کنترل آن می‌انجامد مگر اینکه عواملی موجب شوند خطر بروز آن افزایش یابد.

وجود یک بیماری که مقاومت بدن شما را کاهش دهد، حتی سرماخوردگی و یا ناراحتی خفیف گوارشی یا تب به هر علت، دوره خون‌ریزی قاعدگی و بسیاری موارد این‌چنینی می‌تواند عوامل افزایش‌دهنده خطر محسوب شود. مصرف داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی و در کودکان، وجود اگزما می‌تواند جزو این دسته قرار بگیرد.

علائم تبخال :

علایم و نشانه‌هاى تبخال به این صورت است که در مرحله اول یک تاول کوچک و دردناک پر از مایع، روى یک نقطه سرخ و دردناک پوست بروز می‌کند که معمولا روى لب‌ها و نواحى داخلى دهان است.

سپس درد شدید و احساس مورمور شدن به سراغ بیمار می‌آید که اغلب یکى دو روز قبل یا بعد از بروز تاول‌ها است که این علامت بسیار مهمی ‌است. خصوصا احساس مورمور شدن و درد خفیف از علایم اولیه تبخال است که می‌تواند به عنوان یک زنگ خطر محسوب شود.

اگر شخصى در این مرحله متوجه عفونت تبخال شود، با استفاده از اقدامات پیشگیرانه که در ادامه در مورد آنها صحبت می‌شود می‌تواند جلوى تبخال را بگیرد.

در هر صورت پس از تشکیل تاول‌ها، سیر بیمارى ادامه می‌یابد و تاول‌ها نهایتا می‌ترکند و از آنها خونابه خارج می‌شود و سپس یک زخم قهوه‌اى‌رنگ با ظاهرى ناخوشایند تشکیل می‌شود.

معمولاً ۷ تا ۱۰ روز طول مى‌کشد تا تبخال برطرف شود. تبخال معمولاً روى لب‌ها ظاهر مى شود. اما گاهى روى سوراخ هاى بینى، چانه یا انگشتان دست هم دیده مى‌شود و گرچه غیرمعمول است اما ممکن است تبخال در داخل دهان هم بروز کند _ اما تنها برروى لثه ها یا کام سخت – که در سقف قرار دارد.

اگر زخمى روى بافت هاى نرم درون دهانتان ظاهر شود ممکن است آفت باشد ولى مطمئناً تبخال نیست.

علائم تبخال ممکن است تا حداکثر ۲۰ روز پس از قرارگرفتن در معرض ویروس ظاهر نشود و معمولاً ۷ تا ۱۰ روز طول مى‌کشد. تاول ها شکل مى‌گیرند، مى‌ترکند و ترشح مى‌کنند. سپس کبره زردرنگى تشکیل مى شود و نهایتاً با ریختن آن پوست صورتى رنگى در زیر ظاهر مى‌شود و تبخال بدون گذاشتن جا بهبود مى یابد.

عوارض تبخال :

تبخال مسرى است. ویروس تبخال مى‌تواند از طریق پوست با پوست از شخصى به شخص دیگر منتقل شود.

ویروس “هرپس سیمپلکس” مى تواند حتى زمانى که تاول‌ها ظاهر نشده‌اند مسرى باشد، اما بیشترین خطر عفونت در زمانى است که تاول ها ظاهر مى‌شوند تا زمانى که آنها کاملاً خشک مى‌شوند و کبره مى‌بندند.

اگر به تبخال مبتلا هستید، از تماس با نوزادان، افراد مبتلا به اگزما (التهاب پوستى ناشى از آلرژى) یا افراد دچار اختلال دستگاه ایمنى مثل مبتلایان به سرطان، ایدز یا گیرنده پیوند عضو خوددارى کنید.

عفونت تبخالى چشم که باعث ایجاد جوشگاه بر روى قرنیه مى شود یکى از علل مهم کورى است. این عارضه نیاز به مداخله فورى پزشکى دارد.

پیشگیری از بروز تبخال :

افرادی که به علل اکتسابی یا ارثی از سیستم ایمنی ضعیف تری برخوردارند، تبخال در دهان، حلق و کام دیده می شود. رعایت چند نکته در درمان شایعترین نوع تبخال یعنی تبخال ناحیه اطراف لبها که اغلب هنگام بیماری یا اضطراب بروز می کند، موثر است . دراین حالت مسواکی نو برای شستشوی دندانها انتخاب کنید و بعد از بهبود بیماری حتماً آن را دور بیندازید.

توصیه می‌کنم از تماس با ترشحات بزاقی یا بوسیدن فردی که تبخال زده خودداری کنید تا شما هم تبخال نزنید.

همچنین مسواک خود را در جای خشک نگهداری کنید و هنگام استفاده از آن از تماس لبه خمیر دندان با مسواک خودداری کنید.

ورزش، تمدد اعصاب و دورکردن افکارمنفی و کاهش فشارعصبی واسترس در درمان و پیشگیری از تبخال موثرند .

ضمن اینکه بازگشت مکرر تبخال در اغلب افراد نشانه کمبود گروهی از ریزمغذی ها مانند آهن و گروه ویتامین ب است که می توان با تامین آنها بازگشت تبخال را دراین افراد متوقف کرد .

به یاد داشته باشید مرحله اول بروز تبخال به صورت علایم موضعی مانند گزگز، سوزش و خارش است .  و چنانچه این علایم پیدا شود، بروز تبخال قابل پیشگیری نیست.

اگر کسى براى اولین بار با این ویروس تماس داشته باشد، پس از بروز عفونت تبخال در ناحیه دهان، ویروس مربوطه به عمق بدن می‌رود و خود را مخفى می‌کند. بعد از سال‌ها و یا حتى در مدتی کمتر، احتمال دارد دوباره ویروس شعله‌ور و دردسرزا شود.

اینکه چه شرایطى سبب می‌شود ویروس خفته دوباره بیدار شود مقوله‌اى است که جا براى بحث بسیار دارد. اما به طور خلاصه شرایطى همچون تب، آنفلوآنزا، سرماخوردگى، فشارهاى روحى و روانى ، صدمات به لب و یا جراحى‌هاى روى نواحى دهان و لب از جمله ی این موارد هستند.

از این رو روش برخورد با تبخال مهم‌ترین اصلى است که در مواجهه با این بیمارى باید آموخت تا از عوارض آن در امان ماند.

هوای سرد، آفتاب داغ و تضعیف دستگاه ایمنی ممکن است به بروز مکرر تبخال در فرد منجر شود.

برای پیشگیری از انتشار تبخال به سایر مناطق بدن و یا انتقال به اشخاص دیگر روش های زیر بسیار مفید خواهد بود؛ از تماس پوستی و یا بوسیدن دیگران در زمان بروز تاولها بپرهیزید.

ویروس از راه ترشح تاولها به سرعت گسترش می یابد.

وسایل شخصی تان را با دیگران مشترک نکنید. ظروف غذاخوری، حوله ها و سایر وسایل می توانند ویروس را در زمان بروز تاولها گسترش دهند.

دستهایتان را همواره تمیز نگه دارید. وقتی تبخال زده اید دستها را به دقت قبل از تماس با افراد دیگر بشویید. در هنگام تماس با سایر نقاط بدن دقت کنید.

چشمها و آلت تناسلی مناطقی هستند که مستعد پذیرش و گسترش ویروس می باشند. از عوامل خطر ساز بپرهیزید. از موقعیت هایی که باعث بروز تبخال می شوند دوری کنید مانند قرار گرفتن به مدت طولانی در معرض آفتاب.

از ضد آفتاب استفاده کنید. به لبها و صورت قبل از قرار گرفتن در معرض آفتاب چه تابستان و چه زمستان، ضد آفتاب بزنید، تا دچار تبخال نشوید.

مراقبت شخصى

تبخال معمولاً بدون درمان ناپدید مى‌شود. در طول مدتى که تبخال وجود دارد با رعایت نکات زیر مى توانید از ناراحتى رهایى یابید:

• استفاده از کرم ها: کرم هاى معمولى که بدون نسخه پزشک به فروش مى رسند ممکن است راحتى شما را فراهم کنند، اما انتظار نداشته باشید که بهبودى را تسریع کنند.
• استفاده از مسکن ها: از جمله آسپیرین، استامینوفن و ایبوپروفن براى تخفیف درد. به کودکان هیچ گاه آسپیرین ندهید. آسپیرین مى تواند یک عارضه نادر و بالقوه کشنده را به نام نشانگان “راى” در کودک ایجاد کند.
• از گرما یا سرما
• اجازه بهبود به ضایعه بدهید: از فشار دادن، کندن یا سوراخ کردن تاول‌ها بپرهیزید.

تبخال در کودکان 56

پیشگیری از تب‌خال در کودکان

عوامل معینی ممکن است کودکان را به تب‌خال حساس‌تر کنند از جمله استرس و قرار گرفتن زیاد در معرض نور آفتاب.

اگر سیستم ایمنی کودک شما به علت بیماری یا عارضه دیگری ضعیف شده‌ باشد، با احتمال بیشتری ممکن است به تب‌خال مبتلا شود.

شما می‌توانید با فراهم آوردن یک رژیم غذایی سالم و متعادل و خواب کافی برای کودک‌تان از بروز تب‌خال در او پیشگیری کنید.

اگر کودک‌تان گرایش به تب‌خال زدن دارد، قبلاً از خارج شدن از خانه به پوستش کرم ضد آفتاب بزنید تا احتمال ابتلا به تب‌خال کاهش یابد .

روش درمان (کلیک کنید)

برای درمان تبخال، مصرف لبنیات و سیب زمینی به دلیل دارا بودن لیزین باید افزایش یابد و از خوردن شکلات، کاکائو، غلات، بادام زمینی و ژله خودداری کنید.

کمپرس یخ می تواند به کاهش التهاب و ورم تبخال کمک کند، اما قرار گرفتن در معرض باد و آفتاب بهبودی تبخال را به تاخیر می اندازد.

استفاده از کرم ضد ویروس آسیکلوویر و قرار دادن لایه نازکی از آن با استفاده ازگوش پاک کن بر روی تبخال هر شش ساعت دوره تبخال را کوتاه نمی کند ، اما ریزش ویروس را از روی زخم افزایش می دهد، بنابراین در بهبود آن موثر است.

 پزشکان اغلب برای خشک نمودن تبخال ژل “بنزوئیل پروکسید ” را نیز تجویز می کنند که می توان روزی سه بار از آن استفاده کرد.

در هر صورت استفاده مکرر از پماد آسیکلوویر در این مرحله می‌تواند سیر تبخال را کند نماید و ریزش ویروس را از سطح ضایعه به دیگر مناطق کاهش دهد.

با اینکه تاثیر روش‌هایی مانند کمپرس سرد، مثلا قرار دادن یک تکه یخ در حدود یک ساعت روی محل تبخال و یا مالیدن نمک به ضایعه از نظر علمی ثابت نشده است ولی در تجربه نشان داده که در بعضی بیماران مفید است بنابراین درمان اصلی تبخال، همان پماد آسیکلوویر است و در مواردی که عودهای مکرر وجود دارد پزشک متخصص می‌تواند با سنجیدن شرایط خاص هر بیمار حتی آسیکلوویر خوراکی را تجویز کند.

در مدت عفونت از غذاهاى مایع و ولرم استفاده کنید تا لب‌ها و نواحى مبتلا تحریک نشوند و زخم انتشار پیدا نکند.

سطح لب‌ها را با کرم‌هاى مخصوص که معمولا کرم ویتامینه A است، مرطوب و نرم نگه دارید تا لب‌ها دچار خشکى نشوند و تبخال، عفونى نشود.

در صورت به کار بردن همه این اقدامات، اگر احساس کردید بهبودى حاصل نمی‌شود سریعا به یک پزشک متخصص دهان و دندان یا یک دندانپزشک برای معالجه خودتان مراجعه کنید تا از وى طلب کمک کنید.

مراقبت نکردن و دستکاری کردن زخم ممکن است منجر به ایجاد عفونت ثانویه شود.

تبخال 56

تبخال‌هاى خطرناک

بعضى مواقع به دلیل بى‌اعتنایى بیمار، تبخال گسترش می‌یابد و عفونت شدید به آن اضافه می‌شود. در این موارد زخم‌هاى تبخالى علاوه بر اینکه تمام نواحى لب را می‌گیرند، به داخل دهان هم سرایت می‌کنند.

در این موارد التهاب لثه‌ها از وخیم‌ترین وقایعى است که خود را نشان می‌دهد. تمام لثه‌ها خصوصا نواحى داخلى لثه‌ها ورم می‌کنند و حالت آبسه دهانى به خود می‌گیرند و بیمار قادر نیست که حتى لقمه‌اى غذا بخورد.

شرایط بیمار روزبه‌روز وخیم‌تر می‌شود و باید سریعا اقدامات درمانى در مورد وى انجام شود.

به این مطلب امتیاز دهید

1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (9 رای​، میانگین: 344 از 5)


همچنین ببینید

کم خونی و فقر آهن با این 4 گیاه بهبود می یابد

کم خونی و فقر آهن با این 4 گیاه بهبود می یابد

معمولاً کمبود آهن بیشتر به دلیل عدم دریافت آن از طریق مصرف مواد غذایی مناسب …

۶۴ دیدگاه

  1. سلام خیلی دقیق و کامل بود..مرسی

  2. سلام من تبخال تناسلی گرفتم وخیلی سوزش گرفتم ازسوزش نه میتونم بخوابم نه بشینم نمیدونم چیکارکنم دکترهم رفتم پماداسیکلوایروقرصشوآزیترومایسین داده

  3. داخل دهنم یا پشت لب از داخل دهنم هرچند مدت یک زخمی ایجاد میشه شکلش بصورت یک دایره کوچک ورنگ سفید مانند هست اسمش تب خال هست یا چیزه دیگه؟
    تا موقعی که این زخم در دهن هست اگه چیزه ترشی یا شوری حتی چیزهای شیرین بخورم مرا اذیت میکنه ؟
    بعضی ها میگن این برفک دهانه نظرشما چیه؟
    البته من معده ام هم بعضی موقع اذیت میکنه یعنی غذا را دیر حضم میکنه
    مشکل معده از آثار اون نیست؟

  4. داخل دهنم یا پشت لب از داخل دهنم هرچند مدت یک زخمی ایجاد میشه شکلش بصورت یک دایره کوچک ورنگ سفید مانند هست اسمش تب خال هست یا چیزه دیگه؟
    تا موقعی که این زخم در دهن هست اگه چیزه ترشی یا شوری حتی چیزهای شیرین بخورم مرا اذیت میکنه ؟
    بعضی ها میگن این برفک دهانه نظرشما چیه؟
    البته من معده ام هم بعضی موقع اذیت میکنه یعنی غذا را دیر حضم میکنه
    مشکل معده از آثار اون نیست؟

  5. سلام به همگی.تبخال یه طول درمان داره.ولی قابل توجه دوستانی که از تبخال لب احساس سوزش و درد شدید می کنن.یه تکه سیب زمینی پوست کنده رو لبتون بذارین مثل آب رو آتیشه .

  6. سلام،من چندماهی یکبار تبخال میزنم،الانم بالای لبم زده،نمیدونم از کدوم یکی مواد استفاده کنم که بهتراز بقیه باشه باتشکر

    • مشاور پارسی طب

      سلام دوست عزیز. باید ریشه ای بررسی و درمان صورت بگیره. لطفا برای بررسی و مشاوره بیشتر به آدرس تلگرام moshaverparsiteb@ پیام بدید.

  7. ممنون عالی بود
    من از کمپرس یخ استفاده کردم احساس میکنم کمی بهترم

  8. سلام . من از ابی که دوستم مصرف کرده بود خوردم . اون تبخال داشت از ۶ روز قبلش. اما قرص خورده بودو ژل زده بودو تبخالش خشک شده بود . حالا سوال اینجاس که با این وجود ایا من هم مبتلا میشم ؟من تو عمرم تبخال نزدمو به شدت ازش متنفرم . خواهشن اگه میدونین کمکم کنین

  9. با سلام و تشکر از مطالبتون
    دوستان من گاهی اوقات که تبخال میزنم از پودر پنی سیلین یا قرص استامینوفن کدئین دار به صورت پودر شده روی زخمم استفاده میکنم که هم دردشو کم میکنه هم زودتر خشک میشه.
    چای نعنا و پودر سماق هم خوبه.

  10. سلام ادمین محترم یه سوال فوری وضروری داشتم ازتون من داخل بینی ام وروش تبخال زدم کرم آلوویر۵درصد گرفتم روش نوشته برای سایرسطوح مخاطی استفاده نشود میخواستم بدونم یعنی نمیتونم داخل بینیم بزنم دارم اذیت میشم اگه میشه خیلی سریع امشب جواب بدین واقعا دارم اذیت میشم

    • مشاور پارسی طب

      با سلام. می تونید از کرم گیاهی ملیسان استفاده کنید البته باز هم از دکتر داروساز داروخانه بپرسید. همچنین می شه از بخور بادرنجبویه برای ضد عفونی کردن استفاده کنید.

  11. در درمان تب خال میشه از پماد تتراسایکلین ۳ درصد استفاده کرد؟

  12. ممنون از راهنماییتون خیلی مفید بود

  13. با تشکر از مطالب مفیدتون.من نمیدونستم بادوم زمینی برا تبخال خوب نیست.و تو ایام عید با خوردن بادوم زمینی زیاد تبخال زدم.و مستعد تبخال هستم.خیلی ممنون

  14. با سلام
    ببخشید ممکنه تبخال داخل بینی باشه؟من داخل بینیم یه چیزی شبیه تبخال دراومده.دقیقا همون عوارضو داره

  15. خوب و اموزنده بود.
    من روی تبخالم بماد جشمی و اموکسی سیلین زدم اکه مؤثر بود میکم شما هم استفاده کنین

  16. سیامک آدینه پور از اهواز 19 آذر94

    خوب بود ولی بیشتر عوارض رو توضیح دادید و از درمان قطعی زیاد توضیح ندادید که چه کارهای بیشتری میشه بعد از ابتلا به آن انجام داد به هر حال مرسی

  17. مرسی از توضیحات عالی شما

  18. خیلی ممنون ….. عالی بود

نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *