janin1

تاثیر استرس مادر در دوران بارداری روی جنین

آیا می‌دانید استرس دوران بارداری مادر با جنین چه می‌کند؟
برای تولدش هزار جور تهیه و تدارک دیده بود. لباس‌های رنگ و وارنگ نوزادی، انواع و اقسام پتو و رختخواب که آنها را توی تخت وگهواره پهن کرده بود.
شیشه شیر، ناخن گیر نوزاد، شامپو و صابون و روغن حمام، کالسکه، روروک، صندلی مخصوص غذاخوردن، انواع اسباب بازی، حتی فکرش را کرده‌بود که وقتی کودکش به کلاس اول برود چه کیفی برایش بخرد! اما همه این‌ها با کلی استرس و فشار تهیه شده بود. چقدر سر اینکه به جز گهواره حتما تخت چوبی رنگی هم بخرند، با شوهرش جر و بحث کرده‌ و حرص خورده‌بود.
آخرش هم همسر بیچاره برای اینکه به خانم حامله‌اش فشار عصبی وارد نیاید، حاضر شده بود زیر بار قرض برود! حتما با خود می‌گویید خوب اشکالی ندارد، این چیز‌ها عادی است و با به دنیا آمدن نوزاد همه چیز فراموش می‌شود! اشتباه نکنید.
ممکن است بدهی‌ها پرداخت شده و لباس‌ و تخت برای کودک کوچک شود، اما استرس مادر در دوران بارداری، اثری بر کودک گذاشته که فراموش نخواهد شد. حداقل اش این است که محققان به تازگی گفته‌اند: نوزاد مادری که در بارداری استرس داشته باشد، در آینده دچار اضطراب و مشکلات روانی می‌شود. فکر می‌کنید داشتن یک اتاق زیبای کودک ارزشش را دارد ؟!
محققان به تازگی دریافته‌اند استرس شدید مادر در دوران بارداری، ممکن است موجب ابتلای کودک او به شیزوفرنی در آینده شود. تیم محققان دانشگاه منچستر با بررسی ۸۳/۱ میلیون دانمارکی بین سال‌های ۳۷۹۱ تا ۱۹۹۵ به این نتیجه رسیده و آن را در مجله روانشناسی عمومی به چاپ رسانده‌اند.
در این مطالعه مشخص شد احتمال ابتلا به شیزوفرنی و اختلالات مشابه درفرزند زنانی که یکی از عزیزان خود را در ۳ماهه اول بارداری از دست داده‌اند؛ حدود ۶۷ درصد بیشتر است. لازم است بدانید این ارتباط ( یعنی ارتباط بین داغداری و احتمال شیزوفرنی ) در کسانی که سابقه بیماری روانی نداشتند، مشاهده شد.
● ژن، هورمون، محیط
یافته‌ اخیر دانشمندان تاییدی بر این تئوری است که وضعیت روانی مادر اثری عمیق بر کودک زاده نشده‌اش دارد. جالب است بدانید تحقیقات قبلی محققان نشان داده بود که استرس مادر در بارداری می‌تواند خطر زایمان زودرس مادر را زیاد کند و موجب کاهش وزن نوزاد در زمان تولد شود. مطالعات دیگر هم حاکی از این است که اختلالاتی در ساختمان و عملکرد مغز این نوزادان در آینده بوجود می‌آید که با شیزو فرنی مرتبط است و به‌نظر می‌رسد شروع این تغییرات از مراحل اولیه تکامل نوزاد است. با این حال محققان هنوز نتوانسته‌اند شواهدی پیدا کنند که از دست دادن یکی از عزیزان در زمان دیگری از بارداری ( ۶ ماه دوم) اثری بر نوزاد داشته باشد.
محققان فکر می‌کنند مواد شیمیایی که در پاسخ به استرس از مغز مادر آزاد می‌شود اثر مستقیم بر مغز جنین- که در حال تکامل است- دارد. این اثر ممکن است در اوایل بارداری که سد محافظ بین مادر و جنین هنوز کامل نشده، بیشتر باشد. علاوه بر این احتمال شیزوفرنی به عوامل دیگری از جمله ژن‌ها هم ربط دارد. پروفسور فیلیپ بیکر از بیمارستان سن ماری منچستر می‌گوید: به تدریج ما داریم متوجه می‌شویم محیطی که جنین در رحم مادرش در آن قرار می‌گیرد نقش تعیین کننده‌ای در سلامت دراز مدت او دارد با این حال ما نمی‌خواهیم مردم را بیش از حد نگران کنیم.
● ۲ علت عمده مرگ نوزاد
متأسفانه از هر ۵۰ زن باردار یک نفربه علت استرس بارداری مبتلا به اختلال در خوردن می‌شود. اهمیت این قضیه هم در ارتباط این اختلال با تولد نوزاد کم وزن و نارس است. بد نیست بدانید که این‌ها ۲ علت عمده مرگ نوزاد پس از تولد و بیمار شدن کودک در آینده است. منظور از اختلال خوردن بی‌اشتهایی عصبی(آنورکسیا) است که در آن فرد از ترس چاق شدن، غذا نمی‌خورد و همچنین بولیمیا که پس از خوردن برای اینکه چاق نشود، خود را وادار به استفراغ می‌کند.
جالب است بدانید اثر استرس مادر در بارداری در جنین دختر و پسر متفاوت است. محققان دانشگاه مگدیبورگ آلمان اثر استرس در ۳ماهه سوم بارداری موش‌ها را بررسی کرده و متوجه شدند فرزندان چنین موش‌هایی ارتباطات مغزی کمتری بین دو نیمکره مغز داشته و در نتیجه کمتر قادر به کنترل احساسات خود هستند. علاوه بر این در سایر نواحی مغزی هم الگوی متفاوتی از انشعابات عصبی نسبت به شرایط طبیعی مشاهده شد که البته در دختر و پسر با هم فرق داشت.
● پسر‌ها کم طاقت ترند!
بعضی تحقیقات نشان داده که استرس بارداری باعث دختر شدن کودک خواهد شد. این اولین بررسی است که ارتباط استرس با جنس جنین را نشان داده‌است. آنچه محققان دانمارکی در مجله پزشکی تولید مثل انسان چاپ کرده‌اند حاکی از این است که احتمال دختر شدن نوزاد درمادران باردار پر استرس تا ۵ درصد بیشتر از مادرانی است که آرامش خیال دارند. از آنجا که کروموزوم پدری تعیین‌کننده جنسیت جنین است، امکان دارد سطوح بالای هورمون استرس لانه‌گزینی جنین پسر را در رحم سخت کرده و باعث سقط جنین‌های پسر شود.
● مشکل رفتاری با منشأ جنینی!
کودکی که مشکل رفتاری دارد، مضطرب وترسوست، ممکن است در دوران جنینی در معرض استرس مادر قرار گرفته‌باشد. محققان دانشگاه بریستول انگلیس در یافته‌اند اضطراب در اواخر حاملگی با افزایش مقدار کورتیزول (یا همان هورمون استرس) در ۱۰ سالگی کودکی که قرار است به دنیا بیاید، ارتباط دارد. جالب است بدانید کورتیزول خون جنین را می‌توان از هفته ۱۷ جنینی اندازه گرفت.
متخصصان معتقدند مقادیر بالای کورتیزول از جفت رد می‌شود. این هورمون در حالت طبیعی به بدن کمک می‌کند که با شرایط پر استرس به خوبی کنار بیاید. اما مواجهه طولانی‌ مدت با آن می‌تواند افراد را دچار افسردگی، اضطراب و خستگی شدید کند. مطالعات قبلی در حیوانات هم نشان داده بود که استرس حیوانات باردار بر سیستم پاسخ به استرس در بدن یعنی محور هیپوتالاموس- هیپوفیز- آدرنال که استرس را کنترل می‌کند، تاثیر دارد.
آخرین تحقیقات پروفسور ویوت گلوور از کالج سلطنتی لندن نیز نشان می‌دهد فرزندان زنانی که در دوران بارداری استرس داشته‌اند، مستعد مشکلات رفتاری و روانی مانند بیش‌فعالی و کم توجهی (ADHD) هستند. علاوه بر این کودکانی که دردوران تکامل در معرض کورتیزول فراوان قرار بگیرند، در ۱۸‌ماهگی IQ وهوش کمتری خواهند داشت.
این کودکان بچه‌هایی بسیار ترسو و مضطرب هستند. بد نیست بدانید حدود یک میلیون کودک در انگلیس از مشکلات ناشی از عدم تکامل عصبی مانند تاخیر شناختی، ADHD و اضطراب رنج می‌برند که محققان معتقدند ۱۵ درصدشان ممکن است در اثر استرس قبل از تولد باشد.
در این بررسی محققان عوامل استرس مادر در بارداری را بررسی کرده و متوجه شدند اثر این استرس در تکامل آینده کودک در زنانی که همسرشان در بارداری نسبت به آنها بی‌رحم بوده و خشونت کرده‌اند، بسیار واضح است. بنابر این شوهران نقش مهمی در کاهش استرس زن باردار دارند. عوامل ژنتیکی و محیط زندگی کودک بعد از تولد هم عوامل دیگری هستند که در تکامل کودک نقش دارند.
● یک اثر بزرگ!
طبق این بررسی، استرس مادر احتمال ابتلا به یک سری مشکلات را افزایش می‌دهد. مثلا احتمال ابتلای کودک به بیش فعالی و کم‌توجهی را دو برابر می‌کند. بنابر این لازم است استرس مادران در دوران بارداری، سنجیده شود و درصورت نیاز مداخله برای کاهش آن انجام شود. در واقع با کاهش استرس مادر در بارداری می‌توان غیر مستقیم بر پیامد حاملگی و بهبود تکامل نوزادان تاثیر گذاشت. البته همین حرف‌ها و نتایج تحقیقات هم نباید نگرانی شما خانم باردار را فراهم آورد وگرنه نقض غرض شده‌است.
دکتر دیوید کاگهیل از دانشگاه داندی در این باره می‌گوید: ما درباره مقادیر بسیار زیاد استرس صحبت می‌کنیم و گرنه کمی استرس بخشی طبیعی از زندگی روزانه است که بدن به خوبی از عهده‌اش برمی‌آید. این هشداری است برای شما که خود را در معرض استرس شدید قرار ندهید و همین طور برای اطرافیان تا در دوران بارداری کاری نکنند که میزان استرس‌ شما از حد مجاز فراتر رود. متخصصان برای کم کردن این استرس‌ها راه‌هایی را پیشنهاد می‌کنند که کلاسهای پیش از زایمان یکی از آنهاست. در این کلاسها آنچه زنان لازم است درباره بارداری، زایمان و سلامت کودک بدانند و روش‌های آرامش یافتن به آنها آموزش داده می‌شود.
● ریشه استرس را ببر
۱) ورزش، تمرکز و تمرین آرامش و تمرین تنفس عمیق نه تنها در کاهش استرس بارداری مؤثرند بلکه به راحتی زایمان هم کمک می‌کنند.
۲) نداشتن خواب کافی، نداشتن تغذیه مناسب و اندوهگین بودن خودشان عوامل استرس زا به حساب می‌آید و شما را مستعد آسیب در برابر هر استرس حتی کوچک می‌کنند. بنابر این مراقب خواب و تغذیه خود باشید و زیاد مواد کافئین‌دار نخورید.
۳) امیدوار باشید و نگرش مثبت به وقایع داشته باشید. دیدگاه شما به عوامل استرس زا می‌تواند تاثیر آنها بر شما را کم و زیاد کند. اگر امیدوار باشید، بر استرس بهتر غلبه می‌کنید.
۴) بچه‌دارشدن بزرگ‌ترین تغییر زندگی شماست و ممکن است برای اینکه با این تغییر کنار بیایید نیاز به حمایت فامیل و دوستان داشته باشید. بنابر این حتی قبل از تولد نوزاد از اطرافیان خود برای مواجهه با استرس کمک بخواهید.
۵) اگر بعد از به‌کار گرفتن تمام این روش‌ها استرس داشتید به روانشناسان و روانپزشکان مراجعه کن




25 thoughts on “تاثیر استرس مادر در دوران بارداری روی جنین

  1. مریم

    من تو هفته ۶ بارداری هستم ولی همسرم اصلا مراعات نمی کنه وسر هیچ و پوچ دعوا را می ندازه من الان ۳ روزه فقط کارم شده گریه چیکار کنم چه تاثیری رو جنین داره؟؟؟

    پاسخ
  2. sara

    سلام لطفا برام ایمیل کنید در این دوران چگونه کنترل خشم و اندوه داشته باشم؟۳ماهه باردارم و گاهی احساس غم دارم و روی رفتار بقیه تحریکپ پذیر شدم

    پاسخ
  3. بهاره

    سلام. من ۳ ماهه باردارم وخیلی زود عصبی میشم وسر هر کاری با شوهرم دعوا می کنم . به نظر شما روی جنینم تاثیر منفی داشت؟

    پاسخ
  4. سارا

    سلام خسته نباشید من در هفته ی۲۱ بارداری هستم خیلی زود اعصبانی میشم وسر هر کار اشتباهی از خانواده ام جیغ وداد میکنم میخواستم بدونم تاثیری روی جینیم گذاشته یانه؟

    پاسخ
  5. مینا

    سلام میخوام بدونم دیابت شوهرم (نوع ۲ ) روی بارداری من تاثیر می گذارد؟ چند درصد احتمال دارد که جنین هم دچار شود؟ چه کنم که در صد دچار شدن نوزاد به این بیماری کم شود؟

    پاسخ
  6. زینب

    باسلام من ۶ماهه باردارم وحدود دو ماهه که خیلی اعصابم ضعیف شده و سر هر کار اشتباهی سر بچه های خواهرم جیغ وداد میکنم آیا این جیغ وداد کشیدن ها بر روی جنینم تأثیر دارد؟

    پاسخ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

})