پیشگیرى از پوسیدگى دندان

فاکتور اولیه در ایجاد پوسیدگى ریشه، عقب نشینى لثه است که اغلب ناشى از بیمارى لثه است که در این حالت ریشه هاى عریان بسیار مستعد پوسیدگى هستند.

فاکتورهاى دیگرى که با افزایش شیوع این پوسیدگى ارتباط دارد، میزان سن، فقدان فلوراید موجود در آب، بهداشت ضعیف دهان و خوردن مکرر مواد غذایى حاوى کربوهیدرات است.
درمان پوسیدگى ریشه شامل ترمیم دندان و مشاوره تغذیه است. پوسیدگى ریشه یک بیمارى عفونى دندان است که در بالغین مسن تر بیشتر مشاهده مى شود، زیرا این گروه از افراد دندان هاى طبیعى خود را در مدت بیشترى نگه داشته اند.
عوامل تغذیه اى موثر بر پوسیدگى دندان
عوامل تغذیه اى موثر بر پوسیدگى دندان عبارتند از: دفعات مصرف مواد کربوهیدراتى یا قندى، نوع تغذیه، دفعات غذا خوردن، ترکیبات مواد غذایى و آشامیدنى، مدت زمان تماس دندان با مواد غذایى و آشامیدنى.
مواد غذایى مولد پوسیدگى
کربوهیدرات ها ماده ایده آل براى باکترى هاى مولد پوسیدگى دندان هستند و فرآورده هاى اسیدى ناشى از آنها موجب کاهش HP بزاق به پایین تر از ۵‎/۵ مى شود که زمینه مناسب را براى تولید پوسیدگى فراهم مى کند. مواد قندى در چهار گروه از شش گروه مواد غذایى موجود هستند: ۱- حبوبات ۲- میوه ها ۳ – فرآورده هاى لبنى ۴- مواد قندى.
با وجود اینکه بعضى سبزیجات نیز مواد قندى دارند، ولى گزارشى مبنى بر پوسیدگى زایى آنها ارایه نشده است. موادى چون نشاسته موجب کاهش HP بزاق به کمتر از ۵‎/۵ مى شود. بیسکویت، چیپس، نان و انواع میوه ها (تازه، خشک و کمپوت) و همچنین آب میوه ها نیز پوسیدگى زا هستند. تمایز بین مواد مولد پوسیدگى دندان، متوقف کننده پوسیدگى و ضد پوسیدگى بسیار مهم است. نتایج مطالعات نشان داده است که میزان اسیدى که از تخمیر مواد غذایى توسط باکترى هاى دهان ایجاد مى شود به مقدار قند موجود در آن ماده بستگى دارد. پوسیدگى زایى همچنین تحت تاثیر عوامل دیگرى مانند حجم و میزان بزاق تولید شده در فرد، تعداد وعده هاى مصرف غذا، ترکیبات مواد غذایى مورد استفاده، میزان تشکیل پلاک میکروبى و میزان استعداد ژنتیکى فرد است.
مواد غذایى متوقف کننده پوسیدگى
آن دسته که توسط میکروب هاى پلاک دندان، قابل مصرف نیستند، HP بزاق را به پایین تر از ۵‎/۵ کاهش نمى دهند. این مواد شامل پروتئین هایى چون تخم مرغ، ماهى، گوشت، بعضى سبزیجات و آدامس هاى بدون قند هستند. قندهاى مصنوعى از قبیل ساخارین، سیکلامات ها و آسپارتام نیز جزء این گروه هستند. بعضى از شواهد دال بر این است که قندهاى مصنوعى به علت اینکه مواد مورد نیاز را در اختیار باکترى هاى مولد پوسیدگى قرار نمى دهند، متوقف کننده پوسیدگى هستند.
مواد غذایى ضد پوسیدگى
موادى هستند که هنگام استفاده از آنها جذب غذاهاى اسیدزا توسط باکترى ها مختل مى شود. الکل هاى پنج قندى جزء این دسته محسوب مى شوند، زیرا توسط آمیلاز بزاق تجزیه نمى شوند. مکانیسم عمل این گروه از مواد شامل فعالیت هاى ضدمیکروبى علیه باکترى هاى مولد پوسیدگى است. از جمله این مواد مى توان آدامس هاى بدون قند حاوى گزیلیتول را نام برد. تاثیر آدامس در کاهش پوسیدگى از طریق ترشح بزاق است که منجر به افزایش فعالیت خنثى سازى بزاق و در پى آن افزایش زدودن کربوهیدرات ها از سطح دندان مى شود. آدامس هاى بدون قند از طریق افزایش ترشح بزاق در کاهش پوسیدگى موثر هستند.
توصیه مى شود پس از غذا هاى حاضرى یا وعده هاى غذایى از آدامس بدون قند استفاده کنید تا احتمال پوسیدگى را کاهش دهد.
در عین حال امکان معدنى شدن مجدد بخش هاى تخریب شده دندان نیز افزایش مى یابد.
آدامس هاى بدون قند حاوى گزیلیتول هستند. در واقع مکانیسم ضد پوسیدگى گزیلیتول موجود در آدامس، جایگزین شدن آن به جاى قند است. همچنین تعداد باکترى هاى مولد پوسیدگى را کاهش مى دهد. استرپتوکوک موتان(باکترى مولد پوسیدگى) قادر به متابولیزه کردن گزیلیتول نیست. از دیگر مواد ضد پوسیدگى مى توان پنیر چدار و سوئیسى را نام برد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *