اخبار و مقالات

افزایش آمار کبد چرب در ایران

افزایش نگران کننده آمار کبد چرب در کشور

دکتر رضا ملک‌زاده رییس مرکز تحقیقات گوارش و کبد دانشگاه علوم‌پزشکی تهران هشدار داد
افزایش آمار کبد چرب در کشور

زندگی شهرنشینی ارمغان‌های زیادی را با خود به همراه می‌آورد؛ چاقی، بی‌تحرکی، افزایش بیماری‌های غیرواگیر مانند بیماری‌های قلبی‌- عروقی، فشارخون و… که با روند روبه‌رشد شهرنشینی در حال افزایش نیز هستند و پیش‌بینی می‌شود تا ۲۰ سال آینده بالاترین بار بیماری‌ها مربوط به بیماری‌های غیرواگیر باشد…

کبد چرب یکی از همین بیماری‌هاست که به گفته دکتر ملک‌زاده، ۳۰ درصد مردم کشورمان به آن دچارند.
آمارها نشان می‌دهد که انواع هپاتیت‌های غیرویروسی نیز در ایران در حال افزایش است.

سومین کنگره بین‌المللی هپاتیت تهران بهانه‌ای بود تا با کارشناسان نظام سلامت، وضعیت هپاتیت‌های ویروسی و غیرویروسی را در کشور بررسی کنیم.

رییس سومین کنگره بین‌المللی هپاتیت تهران نسبت به افزایش شیوع هپاتیت‌های غیرویروسی در کشور هشدار داد.
دکتر سیدموید علویان با اشاره به گسترش پدیده شهرنشینی گفت: «کبد چرب از عوارض چاقی و بیماری دیابت است.
و هم‌اکنون شیوع هپاتیت‌های غیرویروسی (التهاب کبد) به دلیل ابتلا به کبدچرب در کشور افزایش یافته است.»
رییس مرکز تحقیقات بیماری‌های گوارش و کبد تاکید کرد: «در شرایط کنونی با رشد هپاتیت‌های ناشی از کبد چرب شاهد سیر کاهنده انواع هپاتیت‌های ویروسی نسبت به ۱۸ سال پیش هستیم.»
دکتر علویان شایع‌ترین علت کبد چرب را چاقی و اختلال در چربی‌های خون بیان کرد و اظهار داشت: «امروزه با صنعتی‌شدن شهرها و کم‌تحرکی، استفاده از تغذیه نامناسب نظیر فست‌فودها، روغن‌های غیراستاندارد، کاهش مصرف میوه و سبزیجات، افزایش مصرف شکر، قند، شیرینی و نوشابه‌های گازدار سبب رشد فزاینده چاقی در کشور شده است.»

وی با اشاره به اینکه یکی از فعالیت‌های مهم کبد، ذخیره‌سازی و سوخت‌و‌ساز چربی‌ها در بدن است، گفت: «کبد طبیعی حاوی حدود ۵ گرم چربی در ۱۰۰ گرم وزن خود است و هرگاه مقدار چربی بیش از ۵ درصد وزن آن شود، به این حالت کبدچرب اطلاق می‌شود.»

وی عوامل مهمی که سبب بروز کبد چرب می‌شود را این‌گونه برشمرد: «بیماری دیابت، مصرف مشروبات الکلی، چاقی و اختلال در چربی‌های خون، بدغذایی و سوءتغذیه، مصرف برخی از داروهای کورتون‌دار مثل پردنیزولون، داروهای ضدتشنج نظیر (اسیدوالپروییک)، بیماری‌های مزمنی نظیر نارسایی عضلات قلبی، هپاتیت مزمن (هپاتیت C) و سل ریوی.»

به گفته دکتر علویان، بیماری کبدچرب معمولا علامت خاصی ندارد و به دنبال انجام آزمایش‌های دوره‌ای، اختلال در آنزیم‌های آن مشخص می‌شود.

رشد دیابت و چاقی در کشور

شایع‌ترین انواع هپاتیت در کشور، هپاتیت‌های غیرویروسی است.
دکتر رضا ملک‌زاده، فوق‌تخصص گوارش و کبد، رییس مرکز تحقیقات گوارش و کبد دانشگاه علوم‌پزشکی تهران با بیان این مطلب تاکید کرد: «هپاتیت‌های غیرویروسی خصوصا هپاتیت‌های ناشی از رسوب چربی در کبد افزایش داشته است.»
دکتر ملک‌زاده مهم‌ترین علت افزایش هپاتیت‌های غیرویروسی را دیابت و چاقی عنوان کرد و گفت: « اپیدمی چاقی و پرخوری در کشور ما به وقوع پیوسته است و علاوه بر آن افزایش بیماری دیابت نیز سبب بروز هپاتیت‌های غیرویروسی مانند کبد چرب در کشور شده است.»
این فوق‌تخصص گوارش و کبد به افزایش هپاتیت‌های خود ایمن اشاره کرد و تاکید کرد: «افزایش آمار هپاتیت‌های خودایمن نیز در کشور قابل‌توجه است.»
وی خاطرنشان کرد: «زمانی که وضعیت اقتصادی، اجتماعی مردم بهبود پیدا می‌کند این نوع هپاتیت‌ها نیز بیشتر دیده می‌شود.
با بالا رفتن استانداردهای بهداشتی مثل آب آشامیدنی میزان بروز هپاتیت‌های خود ایمن هم افزایش می‌یابد.»

همان‌طور که می‌دانید هپاتیت‌های غیرویروسی قابل پیشگیری هستند و مهم‌ترین راه برای پیشگیری از آن‌ها، کنترل وزن است.
دکتر ملک‌زاده در این‌باره می‌گوید: «برای کنترل وزن و پیشگیری از ابتلا به کبدچرب، افراد می‌توانند مصرف غذاهای حاوی نشاسته مانند نان، سیب‌زمینی، برنج و شیرینی‌جات و فست‌فودها و نوشابه را به حداقل برسانند.»
دکتر ملک‌زاده توصیه کرد: «به جای مصرف غذاهای پرچرب، مصرف میوه‌جات و سبزیجات تازه را در اولویت قرار دهید و روزی نیم‌ساعت تا یک ساعت ورزش کنید.»
وی با بیان اینکه ۳۰درصد افراد بالای ۴۰ سال در کشور مبتلا به کبد چرب هستند، ادامه داد: «معمولا بیماری کبدچرب از سن ۳۰ سالگی شروع می‌شود و در تمامی افراد از سن ۳۵ سالگی به بعد اوج می‌گیرد.
همچنین ۲ تا ۳ درصد از کسانی که کبد چرب دارند به هپاتیت ناشی از رسوب چربی دچار می‌شوند.»
دکتر ملک‌زاده با اشاره به اینکه معمولا زنان و مردان بعد از ازدواج دچار اضافه‌وزن می‌شوند، توصیه کرد: «رژیم غذایی مناسب باید در خانواده‌ها مورد توجه قرار بگیرد و عادت به نخوردن نمک و چربی زیاد از دوران کودکی در فرد شکل بگیرد.»

هپاتیت B کنترل شده است

آمارها نشان می‌دهد شیوع هپاتیت B در کشور رو به کاهش است و در سال ۷۳ از حدود ۳ تا ۴ درصد به حدود ۲ درصد رسیده است که این میزان در استان تهران زیر ۲/۱درصد است.

دکتر سیدموید علویان با بیان این مطلب گفت: «طی ۱۰ سال آینده، شیوع هپاتیت B در کشور به زیر ۲ درصد خواهد رسید و این مساله به دلیل بالا رفتن آگاهی مردم و انجام واکسیناسیون‌ همگانی است.»

دکتر ملک‌زاده خطرناک‌ترین هپاتیت در کشور را هپاتیت B عنوان می‌کند و می‌گوید: «۷۰ درصد هپاتیت‌های ویروسی شایع در کشور، هپاتیت B است که در مدت زمان کوتاهی (۵ سال) باعث نارسایی کبد می‌شود.»
به گفته این فوق‌تخصص گوارش و کبد با اجرای برنامه پیشگیری پیش‌بینی می‌شود تا ۴۰ سال آینده بیماری هپاتیت B را در کشور نداشته باشیم.

معتادان تزریقی، بیشترین مبتلایان به هپاتیت C

سالیانه ۱۷۰ هزار مورد ابتلای جدید به هپاتیت C در دنیا شناسایی می‌شود این در حالی است که در سال ۸ تا ۱۰ هزار نفر جان خود را بر اثر ابتلا به این بیماری از دست می‌دهند.

رییس سومین کنگره بین‌المللی هپاتیت تهران، میزان شیوع هپاتیت C در کشور را کمتر از یک درصد (حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار نفر) می‌داند و می‌گوید: «مهم‌ترین راه انتقال آن از راه خون شامل تزریق خون آلوده، تزریق مشترک بین معتادان تزریقی و خالکوبی است.»

دکتر علویان با بیان اینکه عمده‌ترین راه انتقال هپاتیت C پیش از این اعتیاد تزریقی بوده است، ادامه داد: «هم‌اکنون با اجرای برنامه کاهش آسیب و درمان معتادان پرخطر راه انتقال هپاتیت C از اعتیاد تزریقی به انتقال جنسی تغییر کرده است.»

رییس مرکز تحقیقات گوارش و کبد تصریح کرد: «طی ۱۰ سال گذشته با افزایش تعداد معتادان، شیوع هپاتیت C نیز افزایش پیدا کرده است.»
رییس سومین کنگره بین‌المللی هپاتیت با بیان اینکه شیوع این بیماری در میان مصرف‌کنندگان دایمی خون بیشتر است، افزود: «با وجود پیشرفت‌های علمی در خالص‌سازی و غربالگری خون،‌ بیماران هموفیلی، تالاسمی و دیالیزی به علت نیاز دایمی به دریافت خون، از این دسته به‌شمار می‌آیند.»
دکتر علویان با اشاره به افزایش شیوع خالکوبی و تاتو کردن در کشور هشدار داد: «خالکوبی ابرو یا تاتو کردن از راه‌های انتقال ویروس هپاتیت C به شمار می‌آید هنگام انجام این عمل این نکته را در نظر داشته باشید که این عمل در زیبایی شما موثر است اما به چه قیمتی؟!»