اخبار و مقالات

محافظت از کبد

کبد بزرگ ترین اندام داخلی بدن است نگذارید فیلتر بدن شما جرم بگیرد

کبد بزرگ ترین اندام داخلی بدن است و در سمت راست درست زیر دنده ها قرار دارد، وزن آن در افراد بالغ حدود ۵/۱تا۵/۲ کیلوگرم است. وظیفه مهم کبد تصفیه موادی است که شما می خورید. حذف مواد اضافی و سموم حاصل از سوخت و ساز موادغذایی از کارهای اساسی کبد به شمار می رود.
از وظایف دیگر کبد، ذخیره انرژی برای به حرکت درآوردن عضلات و کنترل قندخون و تنظیم کلسترول است.
به التهاب و تورم کبد هپاتیت گفته می شود.
این بیماری در میان عوام به »یرقان« و »زردی« مشهور است. هپاتیت ویروسی بر اثر ویروس های مختلفی ایجاد می شود که تورم کبد را به وجود می آورد.
در خصوص انواع بیماری هپاتیت، علایم و درمان آن با دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی تهران به گفت وگو نشستیم.
دکتر عالی مقام، متخصص بیماری های عفونی، درباره هپاتیت می گوید: شایع ترین ویروس های هپاتیت ۵ویروس اصلی A،B،C،D،Eاست اما ویروس های دیگری مانند g،h،f،x نیز شناخته شده است.
دکتر عالی مقام می افزاید: شایع ترین هپاتیت حاد ویروسی در جهان، هپاتیتB است که می تواند کشنده باشد؛ اما امروزه با انجام واکسیناسیون در بسیاری از کشورها، افراد نسبت به این بیماری مصونیت پیدا کرده اند.
هپاتیت A، بیماری خوش خیمی است که در نهایت بیمار بهبود پیدا می کند. این نوع هپاتیت در ایران و برخی از کشورهای اروپایی بسیار شایع است.
وی ادامه می دهد: از آنجا که واکسن هپاتیت A هنوز وارد ایران نشده است، براساس آمار بیش از ۹۵درصد افراد تا ۱۵ سالگی به این هپاتیت مبتلا می شوند.
بیش از ۱۷۰میلیون نفر در جهان، مبتلایان به هپاتیتC را تشکیل می دهند اما در ایران آمار دقیقی در این زمینه نداریم. شیوع این بیماری در معتادان تزریقی و افراد همودیالیز زیاد است.
هپاتیتE هم مثل هپاتیتA در کشورهای جهان سوم که از سطح بهداشتی خوبی برخوردار نیستند، شایع است.
وی در موردعلایم بیماری می گوید: انواع هپاتیت در زمان شروع بیماری،علایم مشابهی دارد. در فاز اول بیماری که تا چند هفته طول می کشد، بیماران دچار ضعف، خستگی، تب،بی حالی، کم اشتهایی، مختصر درد شکمی، تهوع و استفراغ می شوند.
در فاز دوم، رنگ بیمار زرد می شود که این تغییر رنگ در انواع هپاتیت متفاوت است. در هپاتیت A این مرحله گذرا و کوتاه است و چند روز بیشتر طول نمی کشد اما در هپاتیت B، زرد شدن ممکن است چند هفته و یا چند ماه به درازا بکشد، ولی در بعضی از ویروس ها مانند ویروس هپاتیتC، مرحله زرد شدن به ندرت اتفاق می افتد.
بعد از مرحله زرد شدن، بیمار وارد فاز نقاهت بیماری می شود و بهبودی اش چند هفته تا چند ماه طول می کشد.این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تصریح می کند: درهپاتیتA بیماری مزمن نمی شود و ناقل هم نخواهد بود از این رو بهبودی به طور کامل است اما در کمتر از یک درصد، ممکن است بیماری سیر پیشرفته ای داشته باشد که به نارسا شدن شدید کبدی و در نتیجه به مرگ بیمار می انجامد. تظاهرات بالینی ویروس هپاتیت E شبیه ویروس هپاتیت A است؛ با این تفاوت که درصد بهبودی در هپاتیت E کمتر است و به دلایل نامشخص، این ویروس، مرگ و میر زنانی را که در دوران بارداری به آن مبتلا شده اند ۱۰ تا ۲۰درصد افزایش می دهد.
بیماری هپاتیت B می تواند به صورت مزمن درآید و بیمار هم ناقل باشد. افرادی به این بیماری مبتلا می شوند که زمینه قبلی هپاتیت در آن ها وجود داشته باشد؛ یعنی یا فرد سابقه این بیماری را داشته و یا این که در معرض ویروس هپاتیت B قرار گرفته است.
وی با بیان این که معتادان تزریقی در معرض ابتلا به هپاتیت D هستند، اظهار داشت: این ویروس ناقص است و برای ادامه بقا به ویروس هپاتیت B نیاز دارد؛ از این رو در صورت رعایت نکردن مسائل بهداشتی، ناقلان هپاتیت D، این بیماری را هم انتقال می دهند.
وی با اشاره به مشکلاتی که در جهان در اثر ابتلای افراد جامعه به ویروس هپاتیت C به وجود می آید، می گوید: این بیماری هنوز واکسن ندارد و در صورت ابتلا به آن، بیماری به شکل حاد بروز نمی کند.
همچنین خیلی کم پیش می آید که فرد مبتلا دچار تهوع، استفراغ، ضعف و بی حالی شود.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی در مورد راه های انتقال هپاتیت عنوان کرد: نحوه انتقال بیماری برای ویروس های مختلف متفاوت است. هپاتیت A از طریق انسان به انسان است.
این ویروس از طریق مدفوع فرد مبتلا دفع می شود و از طریق سبزی و یا ظروف آلوده از راه دهانی به فرد سالم منتقل می شود.
راه انتقال هپاتیت E شبیه هپاتیت A است؛ ضمن این که این بیماری از طریق آب آلوده نیز منتقل می شود.
هپاتیت BCD نیز از طریق خون و ترشحات آلوده بدن و فرآورده های خونی آلوده و نیز از طریق مادر به جنین انتقال پیدا می کند.
وی درباره دوره نهفتگی هپاتیت اظهار می دارد؛ دوره نهفتگی ویروس هپاتیت E و A بین ۱۵ تا ۴۵ روز متغیر و به طور متوسط ۳۰روز است. دوره کمون هپاتیت Cو B بین ۳۰ تا ۱۵۰ روز و به طور متوسط ۶۰روز است. هپاتیت Dهم چون نیاز به ویروس هپاتیت B دارد، دوره نهفتگی مشخصی ندارد.
وی افراد در معرض ابتلا به هپاتیت E،A را اشخاصی برمی شمرد که مسائل بهداشتی را رعایت نمی کنند.
به گفته وی اگر در خانواده ای فردی به هپاتیت BC مبتلا شده باشد، باید اعضای خانواده از وسایل شخصی مانند تیغ و همچنین ظروف به طور جداگانه استفاده و ظروف را با وایتکس ضدعفونی کنند.
وی معتادان تزریقی را که از سرنگ های مشترک استفاده می کنند، در معرض ابتلا به هپاتیت BC اعلام می کند و اظهار می دارد: اگر سوزن آلوده به طور تصادفی در دست و پای فرد سالم فرو برود، فرد را مبتلا می کند.
دکتر عالی مقام ادامه می دهد: در افرادی که به دلایلی سیستم ایمنی ضعیفی دارند، افراد بالای ۴۰سال، کسانی که داروهایی مصرف می کنند که روی کبد اثر دارد، بیماری هپاتیت پیشرفت می کند.
اما اگر بیمار به موقع تحت اقدامات درمانی قراربگیرد می توان جلوی پیشرفت بیماری را گرفت.