web icons send mail Home Page send mail ورود به سایت کاربران آنلاین تارخچه فعالیتهای شما سبد خريد راهنماي خريد
عضویت ثبت نهايي خريد پرداخت

نام تعداد مبلغ قيمت كل

فاكتور نهايي و مبلغ قابل پرداخت
  ارزش كل محصولات خريداري شده تومان
هزينه ارسال و خدمات تومان
مبلغ قابل پرداخت 0 تومان
toolbar smaler text size normall text size bigger font size print page send to friend bookmark this page
حسادت یک بیماری اخلاقی

حسادت یک بیماری اخلاقی

يکى از رذايل اخلاقى که در طول تاريخ بشر آثار بسيار منفى فردى و اجتماعى داشته است مساله حسد است، حسد به معنى «ناراحت‏شد از نعمتهايى که خداوند نصيب ديگران کرده و آرزوى زوال آنها و حتى تلاش و کوشش در اين راه‏»!

حسد فضاى روح آدمى را تيره و تار و فضاى زندگى او را ظلمانى و محيط جامعه را مملو از ناامنى مى‏کند!

حسودان نه آرامشى در دنيا دارند، نه آسايشى در آخرت و چون تمام تلاششان اين است که نعمت را از محسود بگيرند، آلوده انواع جنايت‏ها مى‏شوند: دروغ مى‏گويند، غيبت مى‏کنند، دست‏به انواع ظلم و ستم مى‏زنند و حتى در حالات شديد و بحرانى از قتل و خونريزى نيز ابا ندارند!

«حسود» در واقع معترض به حکمت الهى است و به همين دليل نوعى کفر و شرک خفى محسوب مى‏شود.

نقطه مقابل حسد، «خيرخواهى‏» است و آن اين است که انسان از نعمت‏هايى که نصيب ديگرى مى‏شود لذت ببرد و در راه حفظ آن بکوشد و سعادت خود را در سعادت ديگران بداند و منافع ديگران را با منافع خود به يک چشم بنگرد.

يکى از عمده‏ترين عوامل تخريب و فساد در جهان، تخريب و فسادى است که از حسودان سرچشمه مى‏گيرد و به اين ترتيب منابع سه‏گانه مهم شر و فساد(مهاجمان تاريک دلى که از تاريکى‏ها استفاده مى‏کنند و بر مردم هجوم مى‏آورند و وسوسه‏گرانى که با تبليغات سوء خود ايمان و عقيده و پيوندهاى مردمى را سست مى‏کنند و حسودانى که کارشان همواره تخريب است) در عبارات کوتاهى بيان شده و شاهد گويايى بر مقصود يعنى آثار زيانبار حسد است.

به اين ترتيب آنها بعد از طلب آمرزش براى خود و پيشگامان در اسلام و ايمان(مهاجران و انصار) تنها چيزى را که از خدا مى‏طلبند، از بين رفتن هرگونه «غل و کينه و حسد» نسبت‏به مؤمنان است، چرا که مى‏دانند تا اين امور از دل ريشه‏کن نشود، رشته‏هاى محبت و برادرى و اتحاد هرگز محکم نخواهد شد و بدون آن به هيچ موفقيتى نايل نمى‏شوند.

واژه «غل‏» که از «غلل‏» گرفته شده و به گفته «راغب‏» در کتاب «مفردات‏» در اصل به معنى چيزى است که مخفيانه و تدريجا نفوذ مى‏کند و به همين جهت‏به آب جارى «غلل‏» مى‏گويند، چرا که تدريجا در ميان درختان نفوذ پيدا مى‏کند.

سپس به «خيانت‏»، «غلول‏» گفته شده، به خاطر اينکه نفوذى مخفيانه و تدريجى دارد و نيز به «کينه‏» و «حسد» که نفوذ تدريجى مخفيانه در دل دارد، «غل‏» گفته مى‏شود.

در «لسان العرب‏»، حسد را نوعى «غل‏» مى‏شمرد، همان گونه که کينه و عداوت را نيز از مصاديق آن مى‏دانند.

بهشتيان از هرگونه حسد و کينه و عداوت که از صفات دوزخيان است پاکند و اگر اخوت و برادرى در ميان آنهاست و در سلامت و امنيت‏به سر مى‏برند به خاطر ريشه‏کن شدن همين امور از وجود آنها(به لطف پروردگار و در سايه اعمال پاکشان) است.

بى شک در دنيا نيز اگر خوهاى زشت، کينه و عداوت و حسد از ميان انسانها برچيده شود، زندگى مردم همچون زندگى بهشتيان خواهد شد و در امن و امان و اخوت و برادرى خواهند زيست.

« به اين ترتيب حسد در درجه اول بلاى بزرگ براى دانشمندان است!

چند مساله مهم با روشن شدن ديدگاه قرآن مجيد و روايات اسلامى در مورد اين رذيله اخلاقى(حسد) و عمق فاجعه‏اى که از آن حاصل مى‏شود، به سراغ چند نکته مهم که در اين بحث‏باقى مانده است مى‏رويم تا موضوع حسد از جوانب مختلف روشن گردد و آنها عبارتند از:

1- معنى و مفهوم حسد.

2- انگيزه‏هاى حسد.

3- نشانه‏ها و آثار حسد.

4- پيامدهاى فردى و اجتماعى حسد.

5- طرق درمان و پيشگيرى حسد.

1- مفهوم «حسد» و تفاوت آن با «غبطه‏» بزرگان علم اخلاق در تفسير «حسد» چنين گفته‏اند: «حسد» که در فارسى از آن تعبير به «رشک‏» مى‏شود به معنى «آرزوى زوال نعمت از ديگران است، خواه آن نعمت‏به حسود برسد يا نرسد» بنابراين کار حسود يا ويرانگرى است، يا آرزوى ويران شدن بنيان نعمتهايى است که خداوند به ديگران داده است، خواه آن سرمايه و نعمت‏به او منتقل شود يا نه!

بنابراين بدترين نوع حسد آن است که انسان نه فقط آرزوى زوال نعمت ديگران داشته باشد بلکه در مسير آن گام بردارد، خواه از طريق ايجاد سوء ظن و بدبينى نسبت‏به محسود» يعنى کسى که مورد حسد واقع شده است‏باشد يا از طريق ايجاد مانع در کار او و اين نوع حسد حاکى از خباثت‏شديد درونى حسودان است.

مرحله ساده‏تر آن است که هدفش به چنگ آوردن آن نعمت است از طريق سلب کردن آن از ديگران گر چه اين هم از رذايل و صفات زشت است، ولى به شدت نوع قبل نيست.

باز مرحله پايين‏تر آن است که تنها آرزوى سلب نعمت از ديگرى کند بى آنکه کمترين سخنى بگويد و کوچکترين گامى در اين راه بردارد.

اين حالت هرگاه بى اختيار براى انسان پيدا شود - که گفته‏اند براى بسيارى پيدا مى‏شود - گناهى بر او نيست، ولى اگر در اختيار انسان باشد به طورى که از طريق مقدماتى حاصل شود و با مقدماتى از ميان برود، بى شک آن هم جزء رذايل اخلاقى است، ولى اينکه گناه دارد يا نه قابل تامل است و اين تامل از آنجا ناشى مى‏شود که آيا صفات زشت درونى هر چند اختيارى باشد مادام که در عمل انسان ظاهر نشود حرام است‏يا تنها يک انحطاط اخلاقى محسوب مى‏شود؟

به هر حال نقطه مقابل حسد «غبطه‏» است و آن اين است که انسان آرزو کند که نعمتى همانند ديگران يا بيشتر از آنها داشته باشد، بى آنکه آرزوى زوال نعمت کسى را داشته باشد

کلمات کلیدی مطلب : حسادت - حسودی - حسد - بیماری - اخلاقی - اعصاب -
تعداد بازدید : 6083