کانال تلگرام پارسی طب صفحه اینستاگرام پارسی طب
خانه / دانستنیهای پزشکی / انواع سنگ کيسه صفرا و علائم آنها

انواع سنگ کيسه صفرا و علائم آنها

انواع سنگ کيسه صفرا و علائم آنها

سنگ هاي کيسه هاي صفرا ساختمان هايي بلوري دارند. که به واسطه ي ساخت و متراکم شدن اجزاي طبيعي يا غيرطبيعي صفرا تشکيل مي شوند. 80 درصد آن ها به طور عمده از نوع کلسترولي هستند و 20درصد آنها را سنگ هاي رنگدانه اي(پيگمانته) تشکيل مي دهند که مرکب از املاح کلسيم و به ويژه بيلي روبينات کلسيم هستند.

در بسياري از افرادي که دچار سنگ هاي کيسه ي صفرا مي شوند ميزان کلسترول موجوددرصفرا بيشترازحدي است که بتواند به حالت محلول پايداري باقي بماند. يعني در واقع صفرا از نظر کلسترول، حالت فوق اشباع پيدا مي کند و در نتيجه در صفراي فوق اشباع برخي بيماران، کريستال هاي ميکروسکوپي کلسترول تشکيل مي شود.

رسوب تدريجي کلسترول بر روي يکديگرمنجربه پيدايش سنگ هاي صفراوي کلسترولي ميکروسکوپي مي شود. از طرفي اختلالاتي که باعث کاهش حرکات کيسه ي صفرا مي شوند،( نظير جراحي، سوختگي ها، بارداري، قرص هاي ضدبارداري خوراکي) ازجمله عوامل ايجاد سنگ صفرا هستند.

در طي سه ماهه ي سوم بارداري، به علت تغيير در ترکيب ذخيره ي اسيد صفراوي و ظرفيت حمل کلسترول صفرا، اشباع کلسترول افزايش قابل توجهي پيدا مي کند .که اين خود به تشکيل سنگ کيسه صفرا کمک مي کند. همچنين بررسي او لتراسونوگرافيک نشان داده است که، انقباض کيسه ي صفرا در پاسخ به يک وعده غذا، بسيار بطئي شده و اين مسئله منجر به اختلال در تخليه ي کيسه ي صفرا مي شود. همچنين ديده شده است که 10تا 20 درصد افرادي که به کمک غذاهاي بسيار کم کالري دچار کاهش وزن سريع شده اند، گرفتار سنگ کيسه ي صفرا مي شوند.

امروز شواهد زيادي حاکي از ارتباط بين کلسترول غذايي و تشکيل سنگ هاي صفراوي در دست است. افزايش کلسترول در برنامه ي غذايي مبتلايان به سنگ صفراوي موجب ترشح بيش تر کلسترول در صفرا مي شود و همين تغييرات به عنوان زمينه ساز تشکيل سنگ هاي صفراوي کلسترولي شناخته شده اند.

همان طور که گفته شد علاوه بر سنگ هاي کلسترولي، سنگ هاي رنگ دانه اي نيز نوع ديگري از سنگ هاي صفراوي اند که بخصوص در آسيايي ها شايع بوده و اغلب با عفونت سيستم صفراوي همراه اند.

 داشتن يبوست، مصرف رژيم غذايي پر چرب،مصرف بيش از اندازه تخم مرغ، و فقدان ورزش و فعايت بدني نيز در ايجاد رسوب صفراوي موثر است.

عوامل مستعد کننده ي ايجاد سنگ هاي صفراوي کلسترولي عبارت است از:

1- چاقي، که باعث افزايش ترشح کلسترول در صفرا مي شود.

2- کاهش وزن سريع

3- هورمون هاي جنسي زنانه : هورمون استروژن، داروهاي حاوي استروژن و قرص هاي ضدبارداري خوراکي به عنوان عوامل مستعد کننده شناخته شده اند.

4- بيماري هاي روده ي کوچک و يا برداشتن آن در طي عمل جراحي

5- افزايش سن

6- کاهش تحريک کيسه ي صفرا به دنبال تغذيه وريدي طولاني مدت، روزه گرفتن، بارداري و …

7- درمان با کلوفيبرات

8- کاهش ترشح اسيد صفراوي به دنبال سيروز صفراوي اوليه

9- رژيم غذايي پرچرب

10- آسيب طناب نخاعي

همچنين ديده شده است که، داشتن یبوست ، مصرف رژيم غذايي پر چرب،مصرف بيش از اندازه تخم مرغ، و فقدان ورزش و فعايت بدني نيز در ايجاد رسوب صفراوي موثر است.

عوامل موثر در ايجاد سنگ هاي رنگدانه اي عبارت اند از:

1- ژنيتک

2- سيروز الکلي

3- سن بالا

4- عفونت مزمن سيستم صفراوي يا عفونت انگلي

علائم بيماري

 وجود دو حالت تهوع و سرگيجه با هم ديگر از بهترين علائم سنگ صفرا و به طور کلي بيماري هاي کيسه ي صفراست.

اغلب بيماران مبتلا به سنگ کيسه صفرا، بانوان چاق، با قدرت باروري و با شکم بزرگ و بالاي چهل يا پنجاه سال مي باشند. انسداد مجرا به وسيله ي سنگ موجب افزايش فشارداخل مجرا واتساع اين عضو مي شود. که با انقباضات مکررصفراوي بر طرف نمي شود. نشانه ي ديگر، درد يا فشار شديد و مداوم در ناحيه ي سردل است. که اغلب به ناحيه ي بين دو کتف و کتف راست يا شانه انتشار مي يابد. شروع دردها معمولاً ناگهاني است و در عرض چند دقيقه شدت آن بالا رفته و به حد ثابت مي رسد. همچنين مي تواند با شدت زيادي 1 تا 4 ساعت ادامه يابد و سپس به تدريج يا به سرعت بر طرف شود.

اين دردها ممکن است به دنبا ل مصرف يک غذاي چرب و خوردن مقادير زيادي غذا بعد از يک دوره گرسنگي طولاني و حتي گاهي به دنبال يک غذاي معمولي ايجاد شود. به طور معمول،درد در سه الي پنج ساعت بعدازصرف غذا شروع مي شود ولي گاهي بلافاصله بعد از مصرف غذا هم ظاهر مي شود و خود را به شکل زخم هاي اثني عشر نشان مي دهد، منتها با اين تفاوت که با خوردن غذا بهتر نمي شود و تنها با استفراغ کردن آرام مي گيرد. درد با تهوع و دل به هم خوردگي و استفراغ همراه است. بسياري اوقات با مصرف غذاهاي چرب و سنگين، تخم مرغ، شکلات، کاکائو، شيريني هاي خامه اي، ، درد شروع شده يا شدت مي يابد.

وجود دو حالت تهوع و سرگيجه با هم ديگر از بهترين علائم سنگ صفرا و به طور کلي بيماري هاي کيسه ي صفراست. نفخ و آروغ زدن و عدم تحمل غذاهاي چرب و سوء هاضمه نيز همراه با اين بيماري ديده مي شود.

سنگ کيسه صفرا غالباً نامشخص و مخفي است و مدت ها بدون آن که علامت مهمي از خود نشان دهد يا مزاحمتي فراهم آورد، باقي مي ماند .

از آنجا که عامل ايجاد حدود 90 درصد سنگ هاي صفراوي، کلسترول است. بنابراين رژيم کم چربي و کم کلسترول توصيه مي شود.البته در مواردي که چربي مسبب بروز علائم نباشد، نياز به رژيم فوق نيست.

در حملات حاد سنگ کيسه ي صفرا، جهت کاهش انقباضات کيسه و کاهش درد نيز، از رژيم کم چربي استفاده مي شود. کلسترول، به واسطه ي تغذيه، به ويژه غذاهايي مثل تخم مرغ و چربي هاي حيواني به بدن مي رسد. کلسترول صفرا پس از ريخته شدن به روده (جهت هضم مواد چرب) مجدداً جذب مي شود و به کبد برمي گردد تا دوباره براي ساخت صفرا استفاده شود. بدين ترتيب کلسترول صفرا بين کبد و روده ها در چرخش است.

چربي هاي مواد غذايي حيواني مانند، خامه، کره، کليه ي گوشت ها و… داراي کلسترول مي باشند. ولي غذاهاي گياهي به هيچوجه کلسترول ندارند. يعني کليه ي چربي هاي گياهي مثل روغن زیتون ، آفتاب گردان، سویا و کليه ي مغزها مثل گردو ،بادام و … بدون کلسترول اند.

 در صورتي که کيسه ي صفرا تنبل شده باشد، دريافت متوسط چربي براي تحريک انقباض آن و ممانعت از رکود صفرا، مطلوب خواهد بود.

گوشت هاي حيواني داراي چربي هايي به صورت مخفي در بين لايه هاي خود هستند که در بطور ظاهري به نظر نمي آيند. گوشت ماهي جزو گوشت هاي کم چرب بوده و کلسترول آن نسبت به گوشت مرغ و گوشت هاي قرمز کم تر است.

 کليه ي چربي هاي گياهي و دانه هاي گياهي کلسترول ندارند.

براي مثال در اين جا مقدار کلسترول در چند ماده ي غذايي براي آگاهي شما آورده شده است:

* پنير چدار: داراي 105 ميلي گرم کلسترول در هر 100 گرم است.

* يک زرده ي تخم مرغ کامل داراي 1602 ميلي گرم کلسترول است (برعکس سفيده ي تخم مرغ که کلسترول ندارد).

* شير 2درصد چربي: حاوي 8 ميلي گرم کلسترول و شير کامل داراي 14 ميلي گرم کلسترول در هر 100 گرم است.

* ماست کم چرب: حاوي 6 ميلي گرم کلسترول در هر 100 گرم است.

* کره ي حيواني: حاوي 219 ميلي گرم کلسترول در هر 100 گرم است.

همان طور که گفته شد، کليه ي چربي هاي گياهي و دانه هاي گياهي کلسترول ندارند.

در صورتي که کيسه ي صفرا تنبل شده باشد، دريافت متوسط چربي براي تحريک انقباض آن و ممانعت از رکود صفرا، مطلوب خواهد بود.

رعايت نکات تغذيه اي زير براي افراد مبتلا به سنگ کيسه صفرا مفيد مي باشد:

1- افراد داراي سنگ کيسه صفرا و يا مستعد به ابتلا، بهتر است از چربي هاي گياهي و غيراشباع به ويژه روغن زيتون به عنوان جايگزيني براي چربي هاي حيواني استفاده کرده، وغذاهاي گياهي را به ميزان بيشتري در رژيم غذايي خود بگنجانند.

2- مصرف سبزيجات فراوان و ميوه ها به دليل فيبربالاي آن ها براي تمام اين افراد توصيه مي شود.

3- غلات کامل، سبوس و نان هاي سبوس دار بايد در رژيم غذايي اين افراد گنجانده شود، زيرا سبوس اين خاصيت را دارد که به مواد صفراوي ريخته شده به روده متصل شده و سپس آن ها را از بدن دفع کند همانطورکه توضيح داده شد، در حالت عادي کلسترول موجود در مواد صفراوي پس از ريخته شدن به روده، دوباره به سمت کبد برگشته تا در ساخت اسيد صفراوي به طور مجدد شرکت کند. در اين حالت کبد مجبور است از کلسترول موجود در خون برداشت کند، که اين خود باعث کاهش کلسترول خون از يک طرف و کاهش کلسترول موجود در صفرا از طرف ديگر مي شود.

4- از مصرف غذاهاي سرخ کرده، آجيل، سس، آب گوشت، نيمرو، کره، خامه و ساير غذاهاي پرچرب بايد پرهيز شود. بهترين راه تامين چربي عبارت است از استفاده از چربي هاي گياهي، گوشت لخم، شير و گوشت ماهي.

5- چربي هاي قابل رويت بايد به طور کامل از گوشت پاک شود و غذاها بيش تر از طريق پخت کردن و برشته کردن تهيه شوند.

6- سوسيس، ماهي کنسرو شده در روغن، سس هاي خامه دارومايونز نيز بايد محدود شود.

7- پروتئين دريافتي نيز بايد از طريق شيرکم چرب، پروتئين هاي گياهي، سفيده ي تخم مرغ، گوشت هاي کم چرب (مثل ماهي)، تامين شوند.

8- امروزه ثابت شده است که،مصرف ويتامين هاي گروه B به ويژه B6، اسيدفوليک و B12 نقش مهمي در حذف چربي ها در بدن بازي مي کنند.

به این مطلب امتیاز دهید

1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (3 رای​، میانگین: 400 از 5)


همچنین ببینید

چگونه از بروز آنفلوانزا جلوگیری کنیم ؟

چگونه از بروز آنفلوانزا جلوگیری کنیم ؟

بازهم فصول سرد سال در راه هستند و با علائم مختلف سرماخوردگی مواجه می شویم …

29 دیدگاه

  1. منم سنگ صفراداشتم این اواخر درد زیادی رو تحمل میکردم جراحی کردم راحت شدم

  2. سلام من حدود 5 یا شش سال پیش به توصیه دکترها، روغن نباتی خیلی کم می خوردم، چون به سلامتی خیلی اهمیت می دادم، ولی تو خونواده همه همون رژیم غذایی قبلی خودشون را دنبال می کردند، که من دو سال پیش گرفتار بیماری های گوارشی شدید، مثل یبوست، خونریزی روده، سنگ صفرا و.. شدم. حال آنکه تو خونواده هیچ کس چنین بیماری نداشت، تا اینکه رژیم غذایی خودم را متعال تر کردم و از همه غذاها به نسبت معقول استفاده کردم و مصرف روغن (البته روغن مایع بدون پالم و اشباع نشده) را تا حدی هم افزایش دادم و حتی اون غذاهایی که دکترها مصرف اون سفارش نمی دند، مثل تخم مرغ هم استفاده کردم، و سبزی و خیار را در سبد روزانه خودم گنجوندم، در عرض یک ماه همه بیماری هام خاموش شدند و من برگشتم به دوران سلامتی 5 سال قبلم. هیچ دردی از ناحیه سنگ صفرا ندارم و هیچ یبوستی در کار نیست، ضمنا برای من سوال چرا اینقدر سنگ صفرا زیاد شده، بخصوص در بین جوانان که به سلامتی خودشون اهمیت می دند، و حساس هستند و چرا پدرو مادرای ما که اینقدر روغن های حیوانی می خوردند، و الان هم همون عادات قدیمی خودشون را دارند، صفرا ندارند.
    از نظر من جواب سوال اینه: از تمام غذاها بخورید، اما در هیچ کدام افراط نکنید، نباید خودتون از پرتئین های تخم مرغ، و یا از ویتامین های پرتغال و .. محروم کنید و از همه مهمتر سبزی و خیار را به اندازه معقول و نه زیاد مثلا روزی در یک وعده در حدود 200 گرم، مطمئن باشید بدن همانطور که می تونه یک استخوان شکسته و خورد شده را ترمیم کنه، می تونه براحتی یک سنگ صفرا را نابود کنه، اگر بهش اعتماد کنید و بهش کمک کنید، این تجربه من. ضمنا کمی هم چاشنی ورزش داشته باشید ، (خم و راست شدن خیلی مهم)، بدنتان سلامتی را خیلی زود به شما هدیه خواهد کرد. بخدا قسم این تجربه واقعی من و دیگه هیچ نیازی به تیغ جراحی دکترها ندارم. و یک ماه پیش دردم، بخصوص در شانه سمت راستم، آنقدر زیاد شده بود، که می خواستم برای عمل نوبت بگیرم و…

  3. سام سالار

    ممنونم از مقاله شما متاسفانه ینده دیر به اطلاعات لازم در خضوص این بیماری دست پیدا کردم و الان بعلت التهاب صفرا وحاد بودن ان با عمل جراحی فوری باز کیسه صفرای خود را از دست دادم لطفا اگه مقدوره اطلاعاتی برای رژیم غذایی بعد از دست دادن کیسه صفرا و ایا اینکه عوارضی نداشتن کیسه صفرا برای بدن دارد مطالب مفید را ارایه بفرمایید. با احترام و تشکرار زحمات شما برای اگاه سازی عموم از امور پزشکی وسلامت.

  4. سلام لطفا مطالب بیشتری درمورد سنگ کیسه صفرا ارائه بدید.

  5. سلام ممنونم از مطالب مفیدتون

  6. باعرض سلام واحترام مطالب خوب بود اما اگرخوراکی ومیوهای مشخصی که در درمان ودفع سنگها موثر بود مشخصا نام برده میشد کمک زیادی میکرد باتشکر

  7. باسلام و خسته نباشید ممنون بسیار آموزنده و مفید بود

  8. واقعا ممنونم عالی بود

  9. از شما بسیار سپاسگزارم مطالب به طور کامل و واضح ارئه شده بود وکمک کرد ممنونم

  10. متشکرم از توضیحات بسیار خوبتان 50 سالمه من در سال 1390 عمل کردم .و5 تا سنگ بزرگ کلسترولی داشتم ام از زمانی که یادمه تغذیه من همیشه بدون چربی یا گیاهی بوده نمیدانم چرا من مبتلا شدم لاان پسر بزرگم این عمل را کرده اما سنگهای او سیاه از نوع رنگدانه ای است لطفا برای من این موضوع که چرا من مبتلا شدم توضیح دهید ممنونم

  11. دو سنگ بزرگ تو کیسه ی صفرا دارم باید چیکار کنم تا از بین بره؟

  12. عصبی شدن تاثیری داره?مرسی

    • حسین9155249759

      سلام عصبی سدن باعث خیلی از مواقع یبوست گشته که این هم میتونه این عارضه را تشدید کنه

  13. درودبرشما وخداوندم به شمابركت دهد

  14. توضیح خوبی بود ولی آیا دل پیچه هم جزو علامت های این بیماری هست؟

  15. من دیگه مطمئن شدم این بیماری را دارم ولی نمی دونم چرا سونوگرافی هیچی نشون نمی ده.

  16. ممنون بهم کمک کردی

  17. ممنون مطلبی که گذاشتین خیلی بهم کمک کرد چون من این بیماری رو دارم ولی دکتر بهم نگفته بود رژیم غذاییم باید چه جوری باشه مرسی

  18. واقعا عالی بود ممنون

  19. ممنون.فوق العاده خوب بود.

  20. عالی بود.ممنون از توضیحاتتون

  21. توضیحاتتون فوق العاده بود ممنون

  22. با سلام و تشكر .مطالب به صورت روشن بيان شده و ميتواند براي عموم قابل استفاده باشد.

  23. در مورد راه های درمان بیشتر توضیح دهید.

نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *